Birçok zaman paket yönetim sistemlerinde bulamayacağımız yazılımlar olabilir ve bunları kaynak kodundan (source code) kurmamız gerekebilir. Bu yazımızda kaynak kodu ile birlikte dağıtılan htop programını kuracağız.

htop interaktif sistem monitör yazılımıdır ve burada amaç kaynak kod ile bir program Ubuntu üzerinde (veya herhangi bir dağıtım üzerinde) nasıl kurulur kısmını göstermek.

Öncelikle bilinmesi gereken kısım Linux ortamı için yazılan birçok yazılım C veya C++ dilleri ile yazıldığından ötürü bu dilleri derledikten sonra çalıştırılabilir hale getirebiliriz. Kısaca bir C dosyasını çift tıklayarak çalıştıramayız.

Bu nedenledir ki biz build-essential paketini APT aracı ile indireceğiz çünkü bu yazılım paketinde ihtiyacımız olan GNU C Compiler, GNU C++ Compiler, libc6-dev ve Make bulunmakta ve böylelikle kullanmak istediğimiz programı kullanabileceğiz.

İşlemimize dediğimiz gibi build-essential paketini indirerek başlıyalım

sudo apt install -y build-essential

Şimdi ise htop’un proje sayfasına gelirsek buradan da gerekli kaynak kodun sıkıştırılmış halini sistemimize indirip açacağız ve elimizde kaynak kodu olan bir yazılım klasörü önümüzde olucak

htop’un en son sürümü bu tarih için 2.2.0

wget "http://hisham.hm/htop/releases/2.2.0/htop-2.2.0.tar.gz"
tar -zxvf "htop-2.2.0.tar.gz"
cd "htop-2.2.0"

Eğer şimdi klasörün içindekileri ls ile görüntülerseniz bir sürü C veya H uzantılı dosya göreceksiniz bu da demek oluyor ki program C dili ile yazılmış. Buna rağmen bizim bu bilgiye pek de ihtiyacımız olmayacak çünkü yazar, programın GNU Autotools ile kullanılabilir/kurulabilir olduğunu ifade etmiş.

Şimdi yapacağımız işlem ise en başta ./configure programını çalıştırmak olacak ki ./configure ile o programı kendimize göre yapılandırabiliyoruz. Ardından artık make programını çalıştırabiliriz. Bu program ile artık programımızı (bu yazıda htop) derleyecek, sistem kütüphanelerimiz ile. Son dokunuş olarak ise make install. Bu son komut ise artık derlenen bütün bilgiyi kayıt edilmesi gereken son noktaya kopyalanıyor.

./configure
make
sudo make install

Ve artık kullanmak istediğimiz program olan htop terminalimiz üzerinden erişebilir ve kullanabiliriz.

htop